De middenmoot als didactisch vertrekpunt

Laat een reactie achter

In het NRC handelsblad van 11 december jl. staat een artikel waarin wordt gesteld dat onze jeugd achterblijft op taal- en rekengebied t.o.v. kinderen in het buitenland.  Scholen zijn  prima in staat zorg te bieden aan leerlingen die aan de onderkant uitvallen. Ze zijn volgens het artikel minder bedreven in het bieden van voldoende uitdaging aan de excellent presterende leerling.   

Een bijdrage van Menno van Hasselt

Focus op extremen aan de onderkant

Dat deze conclusie wordt getrokken is voor mij geen verrassing. Al decennia lang kennen we in het onderwijs een toename van de focus op de extremen in de schoolpopulatie. Met name de zorg aan de zwakke leerling is op de meeste scholen als gevolg van deze focus van goede kwaliteit. Op scholen die een handelingsgerichte denk- en werkwijze hebben ingevoerd, is de aandacht voor de leerling met een extra onderwijsbehoefte vaak nog beter georganiseerd. In de regel betreft dit de 25% zwakst presterende leerlingen. Dat dit ten koste gaat van de aandacht die een leerkracht kan besteden aan de didactisch meerbegaafde leerlingen is voor veel scholen een gegeven.

Individualisering van het onderwijs

Leerkrachten zijn geen duizendpoten. Zij hebben hun handen vaak vol aan het bieden van extra instructie en begeleiding van de zwakkere leerlingen. Hoe beter we zicht krijgen op de onderwijsbehoefte van de individuele leerling, des te lastiger het voor een leerkracht wordt om deze zorg handen en voeten te geven. Van de beste 25% leerlingen (meestal de CITO A leerlingen) wordt een grote mate van zelfstandigheid gevraagd. De roep om meer aandacht voor de cognitief talentvolle leerlingen zorgt ervoor dat het voor een leerkracht steeds lastiger wordt om een passend onderwijsprogramma voor de gehele groep te organiseren.

Denken vanuit de middenmoot

Een oplossing om uit deze spagaat te komen is het onderwijs nauwkeuriger af te stemmen op de middenmoot van de groep. Een leerkracht doet dit eigenlijk al onbewust. Hoe groter de middenmoot echter afwijkt van de landelijk waargenomen middenmoot, des te meer het onderwijs ‘knelt’. Een leerkracht voelt dan dat de aanpak niet matcht met de groep, maar vindt het vaak lastig dit te duiden. De meeste methodes zijn  onvoldoende ingericht om bij sterke afwijkingen (veel zwakke of veel goede leerlingen) een passend onderwijsaanbod te bieden. Daarvoor is meer nodig dan alleen differentiëren in het leerstofaanbod via de methode. In Pulse-PO van december 2012 heb ik, samen met Wijnand Gijzen, beschreven wat het een school oplevert wanneer deze leert redeneren vanuit de middenmoot. Zo kan d.m.v. het zichtbaar maken van de middenmoot het onderwijsprogramma beter worden afgestemd op de gehele groep. Ook kan het waarnemen van de middenmoot  scholen helpen om schoolstandaarden vast te stellen en de schoolambitie te formuleren. U kunt hier het gehele artikel bekijken. Lees ook de blog van Wijnand over de middenmoot en het leerlingvolgsysteem.

Over de auteurs

Het artikel ‘Redeneren vanuit de middenmoot’ is geschreven door Menno van Hasselt en Wijnand Gijzen. Wijnand en Menno bieden een masterclass Opbrengstgericht Passend Onderwijs aan waarin deze werkwijze zit verwerkt. U kunt hier de brochure downloaden (open inschrijving voor 2012-2013 is vol, afspraken incompany zijn nog wel mogelijk). Belt u voor meer informatie met Menno van Hasselt, 06-46217778 of mail naar menno@O21.nu.

 

Laat een reactie achter